Afbeelding
vrijdag 1 maart 2019

Terugblik op de Amstelveenlijn met oud-projectleider Rob

Duco Vaillant

Vanaf 3 maart 2019 verdwijnt de huidige sneltram 51. De Amstelveenlijn wordt omgebouwd naar een veilige, snelle en betrouwbare tramverbinding met drie extra ongelijkvloerse kruisingen. We blikken met Rob Lensen, oud-projectleider van de Amstelveenlijn in de jaren ’80 en de Ringlijn in de jaren ’90 nog een keer terug op zijn lijn en vragen wat hij van de toekomstige tram vindt.

S1 WGN 54166

De sneltram in de oorspronkelijke kleuren in de bocht bij de brink. Een van de testritten in augustus 1990. Op 30 november dat jaar werd Amstelveenlijn geopend.

Vind je het jammer dat lijn 51 uit Amstelveen verdwijnt?

“Nee, ik vind en vond het niet goed om de tram te combineren met de metro. Doordat ze zo in elkaar werden verweven had je vooral de nadelen van beide systemen in plaats van de voordelen. Dit was een politieke keuze uit de jaren ’80, waar ik geen voorstander van was. Maar ik was dan weer niet zo principieel dat ik het niet zou uitvoeren, haha. Je moet je ook bedenken dat als deze keuze niet was gemaakt er waarschijnlijk helemaal geen tram- of metrolijn was geweest in Amstelveen. Gemeente Amsterdam en Amstelveen waren anders in een patstelling beland, waarbij Amstelveen een metro wou en Amsterdam een tram.”

oude tram

De sneltram op het oude eindpunt de Poortwachter op 10 maart 1994. Op 13 september 2004 werd de lijn verlengd naar Amstelveen Westwijk

Waarom was je tegen dit compromis?

“Het gaat tegen het systeem van de metro in, dat snel en betrouwbaar is. De sneltram rijdt langzaam vanwege de vele haltes en snel zal deze nooit zijn, omdat deze de ook aanwezige tramlijn 5 niet kan inhalen. Daarnaast beïnvloedt de sneltram, de metro negatief. Dit heeft te maken met de gelijkvloerse kruisingen, waardoor de kans vrij groot is dat deze verstoord wordt, doordat er bijvoorbeeld nog een auto op een kruispunt staat. En rijdt deze in Amstelveen wel goed, dan is er altijd het risico dat de transformatie van tram naar metro bij station Zuid niet goed gaat met de omschakeling van de voltage, stroomafnemers of klaptredes, waarmee de sneltram zich 35 cm breder maakt tussen Zuid en Centraal zodat er geen groot gat tussen metro en perron ontstaat.”

amstelveenlijn-3347

Links de sneltram, rechts op de achtergrond de tram.

Was je nog ergens wel blij mee?

“Het meest dat me was opgevallen is dat de reizigersaantallen positief waren, hoger dan ik had verwacht. Onbedoeld heeft het ook een belangrijke rol gespeeld bij de verdere ontwikkeling van het metronet. De goede uitvoering – qua kosten en tijd – heeft ertoe geleid dat we snel aan de slag konden met de bouw van de ringlijn waarop lijn 50 rijdt. Daarnaast hebben we veel geleerd, waardoor we de ringlijn goed konden aanleggen. We hebben dit project onder budget en volgens planning aangelegd en konden er een beetje stiekem meer een metrolijn in plaats van een sneltramlijn van bouwen. Waar eerst abri’s bedacht waren zoals gewoonlijk bij de tram, hebben we perronoverkappingen gemaakt die meer passen bij de metro. De Amstelveenlijn is voor ons een goede leerschool geweest.”

knooppunt

Station Zuid als OV-knooppunt. In de eindsituatie kan je via twee verschillende passages van de nieuwe Amstelveenlijn naar de perrons van de trein en metro lopen.

Lijn 51 in Amstelveen wordt nu omgebouwd tot hoogwaardige tram. Wat vind je daarvan?

“Uitstekend! Er wordt een aantal kort bij elkaar liggende haltes weggehaald, waardoor de reistijd korter wordt, daarnaast worden er 3 kruisingen ongelijkvloers gemaakt. Dit komt zowel de reistijd als de betrouwbaarheid ten goede. Daarnaast vind ik de uiteindelijk plek bij station Zuid ook goed, direct aan de zuidkant van het station. Amsterdam Zuid is een overstapstation voor mensen uit Amstelveen en je hoeft maar een trap of roltrap op om over te stappen op een metro of trein in plaats van de twee trappen normaal gesproken.”

En wat vind je van het metronet vanaf 3 maart?

“Goed. Het scheelt enorm dat lijn 51 niet meer door Amstelveen gaat. Voor 3 lijnen op 1 traject tussen Spaklerweg en Amsterdam Centraal moeten alle lijnen goed kunnen rijden. De verstorende factor van lijn 51 wordt er immers uitgehaald. Ik zou dit zelfs als eis neerleggen bij GVB om een goede dienstregeling te rijden. Lijn 50 wordt daarnaast met een extra lijn versterkt. Dit is gezien de populariteit ook wel nodig.”

Kom je aanstaande zaterdag 2 maart ook een traantje wegpinken bij de laatste rit?

“Haha. Nee, zo emotioneel ben ik niet verbonden met lijn 51 in Amstelveen. Ik heb dus geen plannen om erbij te zijn.”

Heeft u vragen? Stel ze hier.

6 maart 2019 | 12:12

n-evo

@pat Niks wordt onmogelijk gemaakt. Ook na voltooiing van het Zuidasdok blijft de optie bestaan om de metro door te trekken naar Amstelveen. Er is alleen besloten om nu en de komende decennia geen gebruik te maken van die optie.

6 maart 2019 | 10:52

pat

gelijkvloerse kruisingen in Buitenveldert  Waarom zijn deze niet ongelijkvloers gemaakt. Dit is ook politieke keuze.

6 maart 2019 | 10:51

pat

jammer dat er niets gezegd wordt over het onmogelijk maken van de verlengen van de lijn 52 naar Amstelveen. (als metro). Er wordt nu heel veel geld uitgegeven om dit onmogelijk te maken.

11 maart 2019 | 10:42

Duco

@pat
Zoals n-evo zegt wordt het niet onmogelijk gemaakt. Bij de bouw van de tunnel van het Zuidasdok wordt rekening gehouden dat dit ook nog ondergronds kan.

4 maart 2019 | 20:42

Rob

@n-evo Dank n-evo voor je bericht.

3 maart 2019 | 20:58

Rob

@toemie. vandaag hebben er al M5 stellen op lijn 51 gereden en BN stellen op lijn 50

3 maart 2019 | 19:15

toemie

Ok

totaal andere vraag:

Nu dat de BN ook op de ringlijn rijdt word het materieel anders ingedeeld zoals lijn 50 gediend door BN met 3 stellen.

of bijvoorbeeld een m5 als 51 (als die dat op de koersrollen hebben staan)

3 maart 2019 | 11:43

Rob

@n-evo. De Amsteltram is geen metro, dus je hebt gelijk deze lijn 55 te noemen dan ook niet consequent is, maar ik zie de Amsteltram toch als een soort pre-metro, met een aantal ongelijkvloerse kruisingen en dan zou 55 wel passen. Zeker in combinatie met lijn 5. Ik las ergens dat een ambtenaar van gem. Amstelveen zich dat een keer heeft laten ontvallen, vandaar dat ik daar op door redeneer. Mij zou het niks uitmaken, mag ook 6 worden of 25, alhoewel 25 dan nog te vers in het geheugen ligt.

3 maart 2019 | 11:42

Han Schomakers

@Duco Vaillant, Vervoerregio Amsterdam: Ik bedoelde eigenlijk een plattegrond van het station Zuid zoals het er uit gaat zien in de uiteindelijke vorm. Dus na alle werkzaamheden die de komende jaren nog uitgevoerd gaan worden.

3 maart 2019 | 09:57

JM

In plaats van te discussiëren bij welke bestaande nummerserie de lijn straks het best past, zou je hem ook kunnen indelen in een nieuwe range speciaal voor moderne sneltrams. Hoewel er verschillen zijn kun je ook lijn 26 hier toe rekenen.

In dat licht zou 25 geen gekke keuze zijn. Dan zou je om verwarring te voorkomen misschien lijn 24 wel een lager nummer moeten geven. Of 26 en de Amstelveenlijn een hoger nummer in de buurt van de 50-range.

2 maart 2019 | 16:58

n-evo

@Rob Binnen diezelfde logica zou tram 55 ook niet consequent zijn aangezien de 50-reeks voor metrolijnen gereserveerd is. En natuurlijk tijdelijke vervangende busdiensten voor de metro zoals in het verleden ook wel is gedaan. Dat gezegd worden de trams ook al in hetzelfde semi-R-net-jasje als de metro’s verpakt, dus wie weet. 

Het wordt wel steeds rommeliger zo en misschien een beetje verwarrend om een vervangende bus 55 gelijk over te laten gaan in tram 55. ?‍♂️

2 maart 2019 | 16:52

stanley brul

@Rob. Inderdaad, helemaal gelijk. 55 lijkt me eigenlijk heel logisch wat verder doordenkend! Erg duidelijk met lijn 5 samen maaar toch anders, metro-achtig en dus een 50 serie! Hopelijk ziet men gauw de logica hiervan in?

@Duco Vaillant. Een kaartje van de overstapsituatie op Zuid na vandaag (wat is de kortste looproute) zou inderdaad erg handig zijn! 

2 maart 2019 | 16:34

Rob

@stanley brul. Lijn 55 is een goede kanshebber als lijnnummer voor de Amsteltram. 

Nummers als 351/355 zullen m.i. nooit gebruikt gaan worden voor een tramlijn. De lijn wordt inderdaad een R-net lijn, maar dat zijn de metrolijnen 50/52/53/54 ook, als ik metrostellen die daar op rijden zo bekijk, en die zijn ook niet omgenummerd naar 350 etc…….Dat is dan niet consequent.

Aangezien de VRA de Amsteltram benoemd als de eerste regiotram van Amsterdam, zal het ook niet een “gewone” lijn 6 of 25 etc worden. Lijn 55 lijkt me een goede keus, in combinatie met lijn 5.

2 maart 2019 | 14:15

stanley brul

OK ik begrijp het wel…hoe zit het trouwens met een nieuw lijnnummer van de nieuwe tram. Ik hoor daar niets meer van. En is het zo dat de nieuwe tram (maar niet lijn 5) bij het R-Net gaat horen (dacht het wel). Zowel die nieuwe trams als zeker ook lijn 26 hebben wel wat van het R-Net. Ik las ooit dat de nieuwe lijn lijn 55 zou kunnen worden. Misschien beter om het 351 of 355 te maken om verwarring met de metro’s tegen te gaan. Wordt er inmiddels bij het verbouwplan van station Zuid met het doortrekken van de NZ-lijn naar Schiphol rekening gehouden?

2 maart 2019 | 14:00

Han Schomakers

@ Duco: is er inmiddels een actuele kaart van het nieuwe station Zuid beschikbaar?

2 maart 2019 | 14:56

Duco

@Han Schomakers
Bedoel je dan van de plannen nu, of bedoel je van de situatie vanaf 3 maart?

1 maart 2019 | 19:15

stanley brul

Overigens top dat de 51 bijna een echte ringlijn wordt…nu het laatste stukje nog sluiten….! Fantastische alternatieve kaart?

1 maart 2019 | 19:03

stanley brul

Tja ik zal wel een zeur zijn maar de 51 heeft tot vandaag de dag misschien problemen gehad maar we moeten het ook niet overdrijven. Ik neem hem nogal eens tussen Amstel/Weesperplein en de VU (twee werkplekken in Amsterdam) en het gaat toch vooral heel vaak heel goed…..ik doe dat al zo’n 20 jaar ?Die hoogwardige tram van straks zit ook gewoon achter de 5….minder hoogwaardig…..of wordt het met die veranderingen meer een metro! Ik denk dat Amstelveen en Uithoorn de Noord-Zuidlijn hadden verdiend maar dat is voor later…..de nabeschouwing!

1 maart 2019 | 23:24

Duco

@stanley brul
Er zijn voors en tegens als het gaat om lijn 51. De meningen zijn erg divers over de lijn. Eind jaren 90 gebruikte ik de lijn vaak tussen CS en Zuid. Ik nam vanaf CS altijd de eerste metro en keek naar de tegenliggende metro’s. Als ik lijn 51 zag, dan stapte ik bij een halte op de Oostlijn weer uit. Als ik niet zag of na lange tijd, dan reed ik door naar Van der Madeweg om vanaf daar over te stappen naar Amsterdam Zuid. Niet de meest logische overstap, maar met enige regelmaat was dit in de praktijk wel de snelste route.

Tram 5 lift ook mee op dit project, bijvoorbeeld vanwege het ongelijkvloers maken van de kruispunten Kronenburg en Zonnestein.

1 maart 2019 | 18:45

Karel

@n-evo Dit is al een best oude tekening. Destijds waren er nog 4 ipv 6 NS-sporen gepland, en was wat betreft de vertramming van lijn 15 de lafheid nog niet toegeslagen.

1 maart 2019 | 18:22

n-evo

@Tim ? …Hmmm… Dat kan ook ja. Blijf de trambaan op de Parnassusweg richting Olympiaplein over.

1 maart 2019 | 23:28

Duco

@n-evo
Dit is zoals Karel zegt een oude tekening, ter illustratie van de halteplek van de nieuwe Amstelveenlijn bij station Zuid. Met enige regelmaat veranderen de plannen in het gebied.

1 maart 2019 | 16:36

Tim

@n-evo is dat een keerlus op de Strawinskylaan of is dat een bushalte met daarnaast twee bussen?

1 maart 2019 | 15:14

n-evo

Sorry, keerlus op de Strawinskylaan 

1 maart 2019 | 15:12

n-evo

Leuk stuk!

Op het plaatje “Station Zuid als OV-knooppunt” zie ik tramsporen op de Parnassusweg richting Olympiaplein, een keerlus ten zuiden van Station Zuid én een keerlus op de Parnassusweg. Gaat dat er nog allemaal komen?

1 maart 2019 | 14:18

Alain

He, mijn kaartje, wat leuk 🙂

En het thema achter de kaart (tijd) past ook in dit verhaal: de hoogste tijd dat de Amstelveenlijn vernieuwd wordt. Ik zal er ook niet om rouwen dat de lijn in zijn huidige vorm ophoudt te bestaan.

Maar het blijft jammer dat het geen metro wordt…

1 maart 2019 | 14:41

Duco

@Alain
Je hebt daar een heel leuk en creatief kaartje gemaakt. Knap hoor.

Wil je dit bericht delen?