maandag 28 oktober 2019

Project Zuidasdok: Hoe verschuif je 3 miljoen kilo beton?

Renske van Bers

Nog even en de ‘zwarte’ dagen breken aan, zonder treinverkeer en met de A10 Zuid richting Utrecht afgesloten. In de nacht van 1 op 2 november schuift project Zuidasdok dan een gigantisch betonnen dek door de A10 en het spoor. Hoe doe je zoiets?

Dit eerste dek, 70 meter lang en 12 meter breed en 2 meter hoog, vormt een stuk dak van een nieuwe reizigerstunnel voor station Amsterdam Zuid, de Brittenpassage, en tegelijkertijd een spoordek waarover treinen rijden. De aanleg van de passage, door bouwcombinatie ZuidPlus, vergroot de capaciteit van station Amsterdam Zuid, wat gezien de drukte geen overbodige luxe is. Maar voordat het zover is moeten verscheidene dakdelen op hun plek worden geschoven, dwars door de A10 en het bestaande treinspoor. Eerder vertelden we al hoe de werkzaamheden van dag tot dag zullen verlopen. Maar zo’n betonnen dek van 3 miljoen kilo verschuiven, hoe krijg je dat voor elkaar?

Hoe dan?

Bouwmanager bij Zuidasdok Arif Kafa weet er alles van. “Nadat het betonnen dek eerst tegen het talud van de A10 is geschoven, kan op vrijdagavond om exact 23.30 uur de grote verschuiving beginnen. Tegen die tijd hebben we een gat van 85 meter in de weg en het spoor gemaakt. Het asfalt van de A10, het spoor en de grond eronder zijn dan verwijderd, precies ter hoogte van het betonnen dek dat klaarligt langs de Arnold Schönberglaan.” In het verlengde van het dek zijn 4 schuifbalken aangelegd die steunen op eerder aangebrachte funderingspalen waarover het betonnen gevaarte naar zijn definitieve plek zal schuiven. “Deze schuifbalken staan in contact met 4 cilinders die worden aangedreven door een hydraulische pomp. De cilinders duwen het dek over de balken, waarbij ze met het dek meebewegen. De hydraulische pompen worden op afstand bestuurd door specialisten, die er overigens wel met hun neus bovenop staan.”

[object Object]

Station Amsterdam Zuid met daarachter het dakdeel voor de Brittenpassage. Foto: Marcel Steinbach

7 meter per uur

Kafa: “Naast de ‘bestuurders’ van de cilinders staan er ook maatvoerders rondom het dek. Via spiegels (prisma’s) die op het dek zijn geplaatst en die door middel van een laserstraal precies de coördinaten doorgeven, kunnen zij monitoren of het dek gelijkmatig en waterpas over de balken schuift.” Dit is geen snel klusje. “We zullen zo’n 7 meter per uur afleggen, waarbij het dek vanaf het talud de resterende 50 meter aflegt voordat het zijn eindbestemming bereikt. Als alles helemaal volgens planning loopt, doen we er dus ongeveer 7 uur over. Dan ligt de kolos tegen 06.30 uur op zijn plek, bovenop twee eerder aangelegde landhoofden.” En dan gaat natuurlijk de champagne open? “Misschien bij de mensen thuis die dat moment via de webcam meebeleven, maar niet bij ons.”

Aan de bak

Hoewel het dek dan op z’n plek ligt, moeten de bouwers namelijk volop aan de bak om alles weer in de oude situatie terug te brengen, zodat er op zondag gedeeltelijk weer treinen kunnen rijden en de A10 maandag voor de ochtendspits weer open kan. Kafa: “We hebben na voltooiing van het inschuiven nog een kleine 24 uur voordat de eerste treinen weer gaan rijden. Dat betekent dat we zaterdagochtend meteen zullen starten met het plaatsen van onder andere 2 x 120 meter spoor bovenop het dek en 120 meter spoor ernaast. Een ander team zal zich wijden aan het herstel van de A10 waar we 1800 kuub zand terugstorten, 660 ton asfalt leggen en 500 meter belijning aanbrengen. Ook zullen we de 280 meter barriers terugplaatsen, waardoor de weg begaanbaar wordt.” De A10 is vanaf maandagochtend 05.00 open en dan rijden alle treinen weer, alsof er niets gebeurd is.

[object Object]

De glijders waarover het dek wordt geschoven. Foto: Marcel Steinbach

Geen glazen bol

Het is een gigantische klus die Kafa en zijn team te wachten staat, maakt dat niet nerveus? “Uiteindelijk is en blijft het een race tegen de klok, maar wel één waarbij je het hoofd koel moet houden. Maar we hebben geen glazen bol. Ondanks dat we bijvoorbeeld de grond die we moeten afgraven onder het spoor en de A10 onderzocht hebben op grote objecten, kan het gebeuren dat we toch nog obstakels tegenkomen. Hierdoor kan het langer duren voordat we met het daadwerkelijke verplaatsen van het dak van start kunnen gaan. Om dit soort situaties op te vangen hebben we tijdsbuffers in onze planning ingebouwd, maar het moet natuurlijk niet te lang duren.”

Ideale weersomstandigheden

Ook het weer kan een risicofactor zijn. Kafa: “Bij onweer staken de werkzaamheden, het is dan niet verantwoord om te werken. Regen is vervelend, maar geen risicofactor. Het zou ideaal zijn als het vanaf 1 tot en met 3 november niet regent en windstil is. En als we dan toch bezig zijn: de ideale temperatuur is een graad of 15. Dan hebben we de beste weersomstandigheden voor de bouwers en natuurlijk voor de volgers die op vrijdagnacht live naar het verplaatsen komen kijken.” Maar het spannendste onderdeel betreft de planning. “We werken op een van de drukste plekken van het land. Als de werkzaamheden uitlopen, zal dat verstrekkende gevolgen hebben. We werken daarom volgens een zeer gedetailleerd schema, zodat op zondagochtend alle reizigers weer gebruik kunnen maken van de trein en op maandagochtend de A10 weer begaanbaar is.”

Wil je het inschuiven ook live bijwonen? Je bent van harte welkom. Meld je hier aan.

Heeft u vragen? Stel ze hier.

15 december 2019 | 12:02

Antje

Wat is dat toch voor een kinderlijk Amerikaans Discovery overdrijvingsgedoe om grote gewichten in kilo’s uit te drukken in plaats van tonnen. Zo lijkt het veel maar het is maar 3000 ton.  Het wordt niet gehesen maar geschoven. 

Mensen kunnen zich zulke hoeveelheden helemaal niet voorstellen. Hoeveel miljard liter water stroomt er per dag wel niet door de RIjn? Hoeveel bytes heeft u computer aan opslag?

12 december 2019 | 07:55

johan siemons

@johan siemons…
voorlaatste zin “ten dele” meelezen .

12 december 2019 | 07:53

johan siemons

en dan nú gelezen in de volkskrant , hedenmorgen :  ta , ta ! de N/Z-lijn – 52 – dus gaat doorgetrokken worden naar schiphol met een eigen station aldaar . ik had al eerder gelezen dat de ns/prorail aanpak om schiphol meer ov-capaciteit te geven maar ten zal slagen . vandaar dat de “aanvulling” er komt .

14 november 2019 | 23:16

johan siemons

@trolly….
ik ben ook nu weer getroffen door de door u/jou geslaagde zoektocht op het net . dank daarvoor 🙂

14 november 2019 | 17:13

trolly

…met verhelderend plaatje:

14 november 2019 | 17:11

trolly

Informatief artikel over het schuifwerk voor de Brittenpassage: https://zuidas.nl/blog/2019/de-extra-stationspassage-voor-amsterdam-zuid-hoe-verder/

12 november 2019 | 18:21

trolly

@Gerard: Met waardering voor de poging tot duiding, maar naar ik aanneem zal het er  toch net iets anders uit gaan zien. Ik tel van noord naar zuid:

— een enkelsporig metroviaduct

— een dubbelsporig metroviaduct

— een gecombineerd viaduct met één metro- en één treinspoor (zoals je aangeeft)

— het viaduct dat onlangs is ingeschoven

en nog een dubbelsporig treinviaduct, dat precies naast de huidige zuidelijke A10 past. Om het treinstation te vergroten tot  zes sporen langs drie perrons is nog een enkel treinviaduct nodig. Dat kan pas geplaatst worden als de snelweg verschoven is (al dan niet ondergronds).

Zoals je aangeeft was het idee dat deze onderdoorgang in gebruik komt zodra (een van) de snelwegbanen ondergronds liggen. Of dat ook zo uitgevoerd zal worden moet nog blijken. 

12 november 2019 | 17:27

Gerard

Een tekening lezen en dan nog goed begrijpen wat bedoeld wordt is niet ieders vak. Als gepensioneerd weg- en waterbouwer wil ik een poging wagen om aan te geven wat er nog moet gebeuren met alle andere sporen.

a. Er moet een nieuwe tunnel/onderdoorgang tussen de Parnassusweg/Buitenveldertselaan en de huidige tunnel met trappen naar de perrons komen met ook weer toegangen tot zowel de NS perrons als de verschoven Metro perrons.

Nu is een klein gedeelte van deze nieuwe onderdoorgang op zijn plaats geschoven en wel het gedeelte onder de sporen 2 en 3 van de NS.

b. Wat nog moet komen is van Noord naar Zuid het volgende.

1 enkelsporig metroviaduct, 1 dubbelsporig metroviaduct tussen de beide toekomstige metroperrons, 1 enkelsporig metroviaduct. Tussen deze viaducten trappen, roltrappen en liften.

Dan een enkelsporig NS viaduct onder spoor 1. De fundering voor schuifbalken en de landhoofden is al grotendeels aangebracht. Mogelijk kunnen het metro en het NS viaduct gecombineerd worden?

Aan de zuidzijde van het ingeschoven viaduct minimaal nog een enkelsporig viaduct voor spoor 4, maar zo mogelijk een dubbelsporig viaduct voor spoor 4 en 5, en dan een enkelsporig viaduct. 

Dat laatste kan pas als de A10 er in een tunnel onder ligt en de tram daar een goede halte kan krijgen tussen de Buitenveldertselaan en de Van Leijenberghlaan.

Om ook aan de noordkant een goede toegang tot de tunnel te krijgen moet ook daar de A10 in een tunnel komen. 

12 november 2019 | 16:09

johan siemons

@Iris van Gelder, Vervoerregio Amsterdam…
hoe het toch nog goed kwam 🙂

13 november 2019 | 11:53

Iris van Gelder

Gelukkig! 🙂

12 november 2019 | 09:14

johan siemons

@Remko……
relletje : “waar is iris / waar is iris / waar is iris ?

12 november 2019 | 06:45

Remko

@johan siemons, ik heb inderdaad nog steeds geen antwoord op mijn vraag van een week geleden.

5 november 2019 | 15:48

wim

Gaat er onder de metrosporen ook een dergelijke megabetonplaat komen. Gaat die vanaf de noordzijde ingeschoven worden?

13 november 2019 | 11:37

Iris van Gelder

Op de bouwplaats aan de zuidzijde van de A10 worden nog de overige dekken voor de treinsporen gebouwd. Ook wordt hier een tijdelijk dek voor de A10 gemaakt.
De overige dekken (laatste treinspoor en de metrosporen worden gebouwd tussen het trein en metrospoor in, op de plaats van de inmiddels gesloopte tunnelmond van de Amstelveenlijn. Deze worden vanaf daar ingeschoven. Zodra de momenten waarop dit gebeurt bekend zijn worden deze ook gecommuniceerd!

5 november 2019 | 14:55

Jan.Meeuwenberg

Wat ik me afvraag is wat voor werkzaamheden er nu nog volgen na het opschuifwerk.

5 november 2019 | 09:28

johan siemons

@Remko…..
ja , dat vroeg ik mij ook af . het valt mij trouwens wel op dat onder het “regime” van duco vaillant er van de voorlichters regelmatig antwoorden op vragen kwamen . de laatste tijd gebeurt dat veel matiger . reden ; onderbezetting , ziektes ?

5 november 2019 | 00:44

Remko

Wat ik mij nog afvraag: waarop gleed het beton? PTFE platen?

12 november 2019 | 15:19

Iris van Gelder

Waarop het dak gleed daar kan ik geen antwoord op geven.
Wel kan ik je doorverwijzen naar de tweet waarop te zien is hoe het dak glijdt; https://twitter.com/ZuidasAmsterdam/status/1190560710490755072

4 november 2019 | 16:54

Jan.Meeuwenberg

@Amsterdammer: Kijk hier hebben we wat aan bedankt. het gezwets van sommige andere volgers worden we niet wijzer van, vooral onnodige Engelse onzin gezwets.
Een interessant groots project weer.

4 november 2019 | 15:12

Amsterdammer

@Alain, ehhh ik ben je ff kwijt 🙂

4 november 2019 | 14:26

Alain

@Amsterdammer
Everyday I’m buffering…

4 november 2019 | 14:19

johan siemons

@Jerry…..
wat goed dat er altijd weer mensen zijn die slimmer zijn dan tom poes ( van de strip alwaar heer ollie b bommel zegt ” tom poes , bedenk een list” ) 🙂 !

4 november 2019 | 13:38

Siewert

Wordt er nog een timelapse gemaakt van deze operatie?

12 november 2019 | 15:29

Iris van Gelder

De Timelapse kan je hier zien: https://youtu.be/J-deodA-iRk

4 november 2019 | 13:38

Amsterdammer

@Jan.Meeuwenberg, misschien wordt het wat duidelijker als u naar de volgende site gaat

https://www.ovinnederland.nl/viewtopic.php?t=11898

4 november 2019 | 12:22

Jan.Meeuwenberg

@johan siemons: Ja ik begrijp nog steeds niet wat er verder gaat gebeuren, wat voor functie krijgt dat dakdeel , ik zou graag een tekening (of hoe dat ook mag heten) willen zien van hoe het er uiteindelijk gaat uitzien, waar sluit dit eerste dakdeel uiteindelijk op aan? ik snap er niets van. Het is geen tunnel wat nu opgeschoven is denk ik.

13 november 2019 | 11:22

Iris van Gelder

@Jan.Meeuwenberg Het ingeschoven tunneldek zal worden aangevuld met andere tunneldekken over de gehele breedte van de trein- en metrodijk. Daarna wordt de ruimte onder de dekken afgegraven en ontstaat de Brittenpassage die gaat fungeren als een complete (nieuwe) stationspassage, met toegangen naar de trein- en metroperrons.

4 november 2019 | 09:23

johan siemons

ik ben toch wel erg benieuwd wanneer een en ander weer zal worden opgepakt . als ik het goed zie ( en begrijp ) ligt er nog een plak wegdek te wachten om nog te worden ingeschoven (?) . den haag en het bouwconsortium zijn er over de toegenomen kosten  kennelijk nog niet uit . 

2 november 2019 | 14:20

johan siemons

@Jerry….
jerry , bedankt voor de tip . ik heb deze “vastgezet” om later via verversen te kijken hoe de stand van zaken er dán uit zal zien .

2 november 2019 | 11:21

johan siemons

@Jan.Meeuwenberg….wellicht een kleine tip van mij….. drie camera’s gebruiken om een goed inzicht op het geheel te krijgen 🙂 .

2 november 2019 | 10:42

Jan.Meeuwenberg

Hoever zijn ze nu, gaat het wel of niet volgens plan?, ik begrijp niet goed waar het precies moet komen.

2 november 2019 | 08:38

johan siemons

als ik de verklarende tekst onder het hoofdje “7 meter”lees kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat een en ander achter op schema ligt . am i wrong or am i wrong ?

2 november 2019 | 07:44

johan siemons

ik hoop dat er “straks” een keurige time-lapse van de operatie te zien zal zijn 🙂 !

1 november 2019 | 17:41

Marien

Mooi project, erg jammer dat streekvervoer vanwege drukte in de stad door deze werkzaamheden nog steeds geen gebruik maakt van vrije baan marnixstraat-leidseplein. onbegrijpelijk. Absurde vertragingen. 

1 november 2019 | 17:34

Gerard

Het probleem bij dit soort grote projecten is niet alleen de kosten, maar dat het ook pas over enkele jaren uitgevoerd gaat worden. Dan is alle duurder. Bovendien is ons altijd geleerd dat een schip maar 1 kapitein hoort te hebben. Hier zijn het er minstens 5. Die willen halverwege het project ook nog kunnen wijzigen of zelfs afwijzen. Dat maakt het voor de bouwers wel heel erg lastig en risico vol als zij een DBFM contract moeten slikken. (tekenen, bouwen, financieren en ook nog onderhoud gedurende meestal 15 jaar na voltooiing. Wie dat uitgevonden heeft begreep toch niet alle consequenties voor dit soort langdurige en ingewikkelde projecten.

Gelukkig hebben Pro-Rail en NS beslist dat dit gedeelte minstens afgemaakt moet worden. Of het station 4-sporig blijft of 6-sporig kan en mag worden is jammer genoeg nog niet bekend. 

Verder heel leuk om de vorderingen van het ontgraven en aanleggen van de schuifbanen zo goed te kunnen volgen. En straks het inschuiven.

1 november 2019 | 14:57

foxy

@Han Schomakers

Eh.. ik lees dat oud minister Dekker nu aan het onderzoeken is of het allemaal wel betaalbaar is ( laatste berekeningen : weer een miljardje erbij.. waar hebben we dat eerder gelezen hier in Mokum ) en realiseerbaar. Dat is een ouderwetse stevige VVD tante, hoor !

1 november 2019 | 14:25

Han Schomakers

@foxy: Natuurlijk komt het Zuidasdok er wel! Waarom denk je dat de werkzaamheden van dit weekend gewoon doorgaan. Let op, “duur” is geen argument, omdat het om investeringen gaat waarvoor een (groot) budget is gereserveerd. Bij dergelijke projecten is het niet zozeer van belang hoeveel iets kost, maar vooral wat het uiteindelijk oplevert! Ik durf te voorspellen dat over een aantal jaren duidelijk is dat dit project daarom heel verstandig is geweest.

1 november 2019 | 12:48

n-evo

@foxy Ach, ‘gigantisch’ is weer eens wat anders dan dat alles ‘hoogwaardig’ is.

1 november 2019 | 10:12

foxy

Complimenten voor de werkers daar.  Het ziet er gaaf uit. 

Maar kom op zeg, “gigantisch ?” Wat is dat tegenwoordig, het gebruik van dat soort woorden in de overdrive.  Het is giga hier, giga daar.  Woordinflatie.

Het optillen van het CS voor de gracht die daaronder gebouwd werd voor de NZ…dat was giga en uniek ! Nooit eerder zoiets gedaan.  De bouw van het nieuwe WTC in NY, de havens van Sjanghai en dichter bij huis ook de Deltawerken. Maar dit blok beton op z’n plek leggen… Een precisiewerkje en het duurt een paar dagen, dat is alles. 

En natuurlijk komt dat Zuidasdok er niet.  Veel te duur en het duurt veel te lang.  Mark my words, zoals m’n oom vroeger zei.

1 november 2019 | 01:03

Jan.Meeuwenberg

Ja hoor alweer volop voorbereidende activiteiten daar bij zuid.

Er hoeft maar een betonnen dek van maar 3 miljoen kilo verschoven te worden, wat een kracht hebben die vijzels toch, als al de volgers zouden gaan duwen zal het dek nog geen millimeter verschuiven, een gigantisch gewicht.

Dat is nog eens een gewicht. Mooi dat daar webcamera’s zijn, nu zelfs drie.

We blijven het mooi op afstand volgen.

30 oktober 2019 | 17:45

Gerard

Laat de opdracht gevers en de bouwers eens overeenstemming krijgen. Bouw direct nog een dubbelsporig viaduct om in te schuiven over x maanden. Als het Zuidasdok niet door zou gaan kan de rijbaan altijd nog wat in zuidelijke richting opgeschoven worden zodat er wel een 3e perron kan komen voor spoor 5 en 6. En in die rijbaan kan ook een viaduct komen. Net als aan de noordkant onder het enkel spoor. de Metrosporen en de noordelijk rijbaan. Alles is nog mogelijk. Nu eerst naar het verder schuiven kijken. 

29 oktober 2019 | 10:19

n-evo

@JOHAN SIEMONS …goed dat je het (nog) even uitlegt . .

28 oktober 2019 | 21:21

Jan.Meeuwenberg

@n-evo: Ach er zijn in Nederland wel meer  projecten die niet afgemaakt zijn, maar dan is men toch lekker bezig geweest toch?

28 oktober 2019 | 18:43

johan siemons

dat camera 3 er bij is gekomen is hartstikke jofel . die geeft ( straks )  een goed overzicht van de werkzaamheden . geduld bij het kijken van de “verschuiving” is wèl geboden .

28 oktober 2019 | 18:38

johan siemons

@n-evo….sorry n-evo . maar alain heeft dat als een (kleine) correctie bedoeld op de vorige inzender die per ongeluk(?) daar een verschrijving toepaste en niet het artikel had nagelezen voor hij het verstuurde . dat is mijn hoek van inval . .

28 oktober 2019 | 17:47

Alain

@n-evo
Klopt. Maar af en toE schiet die Caps LoCk gewoon aAn. Super irrItant.

28 oktober 2019 | 17:34

Rudie

Het dek is vanmiddag al tegen het talud aangeschoven!!

28 oktober 2019 | 16:37

n-evo

@Alain Stagnatie is gewoon met een kleine letter a. Dat je het weet.

28 oktober 2019 | 14:10

Alain

@toemie
Ik vind jezelf voorbereiden op de toekomst, zoals men nu met deze bredere tunnel doet, geen stagnAtie nee. Maar ja, is het glas nou half vol of half leeg?
En sowieso moeten we nog maar even afwachten wat er uit de Zuidasdokdiscussie komt rollen. Misschien valt het allemaal mee en vindt men alsnog een adequate oplossing om de reizigersgroei ook op de langere termijn te accommoderen.

28 oktober 2019 | 14:05

toemie

@Alain wat na de periode 2035 toch opnieuw een probleem wordt. Is een soort stagnetie vind je niet?

28 oktober 2019 | 13:49

Alain

@n-evo
Nee, want meer reizigerscapaciteit is sowieso mooi meegenomen, ook als het station maar vier perrons blijft houden.

28 oktober 2019 | 13:29

n-evo

Deze werkzaamheden gaan door terwijl niet duidelijk is wat er precies met het project gaat gebeuren. Is al dit werk voor niks gedaan als in een worst-case scenario het Zuidasdok niet doorgaat?