Afbeelding
dinsdag 10 augustus 2021

Zuidasdok: op de millimeter schuiven met 2 miljoen kilo

Hilde Postma

Zaterdag 21 augustus schuift Zuidasdok pal naast station Amsterdam Zuid twee delen van het dak van de nieuwe stationspassage op hun definitieve plek. Samen wegen ze meer dan twee miljoen kilo. ‘Het is een kwestie van centimeters, zelfs millimeters.’

door redactie Zuidas

De twee dakdelen die Zuidasdok op 21 augustus naar hun plek duwt, liggen al klaar. Ze zijn ter plekke gebouwd, omdat ze te lang zijn (zeventig meter) om te vervoeren. De bouwplaats ligt tussen de metrosporen in en is krap. Dat is meteen de eerste uitdaging. Want hoe duw je twee betonnen constructies van elk ruim een miljoen kilo als de ruimte om af te zetten niet groter is dan 70 centimeter?

Over het dakdeel rijden treinen en metro’s. Dit is de bak waarin de treinen komen die over spoor 4 rijden. Die wordt hier waterdicht gemaakt zodat de reizigerspassage die eronder komt droog blijft.

Kruipende dakdelen

‘Dit soort zware constructies schuiven we naar hun definitieve plek met hydraulische duwvijzels’, legt projectleider Koen Wichertjes uit. ‘Omdat de ruimte naast het dek zo klein is, starten we met kleinere vijzels dan waar we normaal mee werken. Deze zogenoemde minigrippers schuiven het dakdeel steeds met 5 centimeter vooruit en trekken zich dan weer in voor de volgende stap van 5 centimeter. In de eerste uren kruipen de twee dakdelen zo centimeter voor centimeter richting de eindbestemming, totdat er genoeg ruimte is ontstaan voor grotere vijzels.’ De twee delen van het dak moeten 15 meter afleggen om hun uiteindelijke plek te bereiken, onder treinspoor 4 en metrospoor 1. ‘Met de zwaardere duwvijzels maken we meters. De laatste 13 meter duren misschien even lang als de eerste 2 meter.’

Grote verschillen

In november 2019 schoof het team van Wichertjes ook een deel van het dak naar zijn plek, dwars door de A10. ‘Die situatie was totaal anders. We hadden toen een ruim bouwterrein aan de zuidkant van de A10. Al voor het inschuifweekend duwden we dat enorme dek zo’n 30 meter vooruit, tot aan het talud van de A10. Voor de resterende 50 meter bereikte dit eerste dakdeel een snelheid van 10 meter per uur. Nu geldt dat je alweer moet afremmen voordat je op gang bent.’

Onderdeel van het dakdeel is niet alleen de bak waarin het spoor komt te liggen, maar ook een strook nieuw perron. In dit geval het perron waarlangs treinspoor 4 loopt. De witte lijn geeft de rand aan.

Gekoppelde delen

Het dak van de nieuw te bouwen Brittenpassage, de extra reizigerstunnel van station Amsterdam Zuid, bestaat in totaal uit zeven delen. Treinen en metro’s rijden eroverheen. In theorie betekent zeven dakdelen ook zeven keer hetzelfde ‘kunstje’: funderingspalen aanbrengen in het dijklichaam waarop de sporen liggen, landhoofden bouwen en erop plaatsen, dakdelen bouwen, het spoor weghalen en vervolgens de dakdelen naar hun definitieve plek schuiven. Tot zover de theorie. Want in de praktijk is elk van de zeven dakdelen maatwerk, zegt Wichertjes. En niet alleen omdat de ruimte dit keer veel beperkter is. ‘We schuiven nu twee aan elkaar gekoppelde dakdelen vooruit, terwijl de metro en trein blijven rijden. Ook om die reden is het precisiewerk.’