woensdag 25 maart 2020

Make-over voor station Lelylaan: ‘Mensen moeten zich hier weer veilig gaan voelen’

Hilde Postma

Station Lelylaan staat in de top vijf van onveiligste en minst prettige stations van Nederland. Hoog tijd voor een upgrade dus – en die staat ook op de planning voor het station waar de komende jaren een flinke groei aan reizigers verwacht wordt. Lisa van Hal van de gemeente Amsterdam en Camille de Luca-Schwartz van de Vervoerregio Amsterdam vertellen over de toekomstplannen: ‘Het belangrijkste is dat mensen zich hier weer veilig gaan voelen en dat het station onderdeel wordt van de omgeving’.

Gure wind

Er is veel mis met de situatie bij station Lelylaan, schetsen de twee, op een ochtend in februari terwijl een gure wind over het station blaast. De Luca-Schwartz:  ‘Als een toerist hier uitstapt, kan hij of zij echt het idee krijgen: waar ben ik? Ben ik terug in de jaren zeventig? Waar moet ik heen? Waar is de metro, waar is de tram, waar moet ik mijn kaartje kopen?’ Lisa van Hal van de gemeente Amsterdam vult aan: ‘Hij of zij kan het ook aan niemand vragen, want het info-punt van de NS bestaat al lang niet meer en die van GVB is inmiddels dicht’.

Lisa van Hal van de gemeente Amsterdam en Camille de Luca-Schwartz van de Vervoerregio Amsterdam: 'Er is veel mis bij Station Lelylaan. Maar na de verbouwing kan het fungeren als welkomstportaal van Amsterdam!'

Compact

Lelylaan is een compact station, zegt Camille de Luca-Schwartz. ´Het is heel erg klein. Als je het station goed kent,  stap je makkelijk en snel over: van metro en tram naar trein en andersom. Maar als je onbekend bent en uit het station komt, zie je niet makkelijk hoe je naar het tramspoor moet lopen´. Lisa van Hal wijst aan: ‘Er zit hier een blinde betonnen muur aan de straatkant – met een heel klein deurtje. Als je van de tram naar de trein moet, zie je ook niet in één oogopslag waar je naar toe moet. Je moet echt zoeken.’ Daarom zal het station de komende jaren een make-over krijgen: het wordt groter en transparanter. ‘De blinde wanden verdwijnen, de gevel wordt transparanter – en er komen aan de voorzijde twee ingangen: aan de linker-  en rechterkant. Als je straks vanaf de tram naar het station loopt, zie je een transparante gevel. Zodat je ziet waar je naar toe gaat en daardoor ook een veiliger gevoel krijgt.’ Een betere visuele relatie tussen de binnen- en buitenkant, waardoor het station ook weer onderdeel wordt van de omgeving: dat is het doel.

 

Artist impression: De gevel wordt transparant en het station zal straks meer deel van de omgeving zijn.

Meer loopruimte

De stationshal zelf wordt breder, leggen de twee uit: ‘Er komt meer loopruimte. Alle ‘technische ruimtes’ met kabels en leidingen moeten op één plek komen’, zegt Van Hal. De incheckpoortjes voor metro en trein komen in een lijn te liggen met duidelijk toegang tot metro en trein. ‘Daarmee wordt de rest van het station zo open mogelijk, waarbij het ook duidelijker moet worden voor reizigers welke kant ze op moeten.’

Beeld van de toekomstige stationshal: opener en breder, waardoor er meer loopruimte is.

Welkomstportaal

De uitbreiding is noodzakelijk omdat er meer reizigers verwacht worden de komende jaren, onder meer door de bouw van kantoren, scholen en woningen in de omgeving. Ook door de Airport Sprinter die vanaf 2023 acht keer per uur vanaf Amsterdam Centraal via Sloterdijk en Lelylaan naar Schiphol zal rijden, zal het reizigerspubliek groeien. Daarbij is de wens van de gemeente Amsterdam en de Vervoerregio dat Lelylaan een rol zal gaan spelen als  een soort welkomstportaal van Amsterdam: als het eerste station waar reizigers vanaf Schiphol uit kunnen stappen. ‘Hiervandaan kunnen reizigers verder reizen met tram, bus of metro. Dan wil je wel dat ze meteen een goede indruk van de stad krijgen.’

 

Station Lelylaan krijgt een tramkeerlus, waardoor in de toekomst ook meer trams zouden kunnen stoppen, naast lijn 1 en 17.

Tramkeerlus

Een belangrijke vernieuwing is dat er een keerlus zal worden aangelegd voor de tram. De Luca-Schwartz: ‘Station Zuid en Lelylaan zijn momenteel de enige stations zonder tramkeerlus. Dat is een manco in het netwerk, maar ze staan bij beide stations in de planning. Een tramkeerlus geeft meer mogelijkheden. Er zouden meer trams in de spits kunnen gaan rijden. Of er zou een tramlijn bij kunnen komen, naast tram 1 en 17 die daar nu al stoppen. Het zorgt voor meer capaciteit, ook voor de overstap. Het netwerk wordt daardoor ook robuuster.’

Als sardines in een blik

Er zal door de keerlus ook meer ruimte ontstaan voor de wachtende reizigers. ‘De liggen nu onder de metro-overgang. Daardoor voelt het krap aan, en is het ook donker. In de spits kun je je hier als sardines in een blik voelen. Maar met de tramkeerlus zal er een plein ontstaan, waarop het prettig wachten is’, zegt Lisa van Hal. De tramkeerlus moet voor eind 2023 klaar zijn.

Artist impression trameiland Oost.

Onveilig

De bedoeling is ook dat de AH-to-go weer deel gaat uitmaken van de stationshal. De ingang daarvan is nu achter de incheckpoortjes.  Camille: ‘Het personeel van de AH-to-go voelde zich hier niet veilig. Daarom hebben we de ingang aan de buitenkant afgesloten en is de AH alleen bereikbaar nadat je hebt ingecheckt voor de trein. Er werden de laatste tijd al geen sigaretten meer verkocht en er was ook  geen cash geld aanwezig om de AH onaantrekkelijk te maken voor overvallers’.

Op deze plek komt een nieuwe fietsenstalling van twee verdiepingen. Die zal groot, transparant en zo energie-neutraal mogelijk zijn.

Fietsenstalling

Volgend jaar zomer wordt ook gestart met de bouw van een NS-fietsenstalling, die de eerste 24 uur gratis is. Van Hal schetst het beeld: ‘De fietsenstalling wordt groot – met een verdieping – en transparant om de zichtlijnen met buiten te hebben. Die wordt ook bewaakt, en is alleen toegankelijk met een ov-pas. In 2023 moet alles klaar zijn. We gaan de fietsenstalling én het stationsgebouw zo energie-neutraal mogelijk inrichten. De ambitie daarbij is dat het het eerste station is waar helemaal geen gas wordt gebruikt’.

Bij het trameiland komt een lichtkunstwerk van Har Hollands dat een veilig en prettig gevoel moet creëren.

Adaptief

Met het oog op de toekomst wordt bekeken of het gebouw ‘adaptief’ gemaakt kan worden, zodat er een aan- of opbouw kan worden gemaakt, als het station in de toekomst nog verder uit moet breiden wegens drukte. Camille de Luca-Schwartz: ‘We bestuderen of een systeem mogelijk is waarbij wanden in dezelfde materialen kunnen worden vastgeklikt aan het bestaande gebouw: een soort lego-achtige constructie. In het kader van de duurzaamheid zou dat een goeie optie zijn.’

'Reizigers moeten nu onder de krappe
en donkere metro-overgang wachten. Maar met de tramkeerlus komt er een plein waarop het prettig wachten is’,

Lichtkunstwerken

Een lichtkunstwerk van Har Hollands (met lampen van verschillende kleuren die aan en uit gaan) moet gaan bijdragen aan het veilige en prettige gevoel. Die komt eerst op het plein aangrenzend aan de toekomstige tramkeerlus, maar soortgelijke werken zullen in een later stadium, als het goed is, op meerdere delen van het station te zien zijn.

Meer info via https://www.amsterdam.nl/projecten/cornelis-lelylaan/

Heeft u vragen? Stel ze hier.

9 april 2020 | 01:03

Andre

Werd eens tijd dat het station overzichtelijker wordt. Ik woon niet meer in West, maar zo’n 25 jaar geleden nam ik hier altijd de IC trein naar Enschede. Want dan ging ik naar mijn familie. Boven was vroeger een restauratie en voor dat de trein arriveerde ging eerst daar warm eten. Zo’n vijf jaar geleden weer op Lelylaan geweest, was best geschokt hoe de omgeving erbij ligt.

3 april 2020 | 20:56

OVnieuws.info

@ Frans Boom Waarschijnlijk zal de kleur inderdaad grijs blijven. Grijs lijkt de nieuwe ‘neutrale’ OV kleur te zijn geworden. Kijk maar naar de Noord/Zuidlijn en naar station Zaandam dat onlangs ook van rood naar grijs/wit is overgeschilderd.

3 april 2020 | 09:10

Frans Boom

De buizen van de stationsoverkapping en het kopje op de toren waren in het oorspronkelijke ontwerp rood. Inmiddels zijn ze (saai) grijs geschilderd. Op de artiestenimpressie zie ik dat ze grijs blijven. Kan het rood weer terugkeren, een station mag toch best vrolijk zijn? We zien toch al zoveel grijs en zwart in het openbare leven (auto’s, kleding).

2 april 2020 | 17:18

anoniem

Ik lees hier van alles, behalve concrete afspraken over personele aanwezigheid en menselijk toezicht en controle. Je kunt het hele station gaan verbouwen, maar zolang er geen medewerkers aanwezig zijn op het station tijdens de openingstijden blijft het toch anoniem en potentieel onveilig. Dus: komen er bemensde loketten van de NS, gaat het GVB de kaartverkoopruimte heropenen, komt er een bemensde overdekte fietsenstalling? Ik ben bang dat het antwoord op al deze vragen nee is. In dat geval: laat het fysiek verbouwen dan maar achterwege, anders kost het veel geld en levert het weinig op.

3 april 2020 | 12:06

Hilde Postma

Beste Anoniem.

Om met het laatste te beginnen: de fietsenstalling wordt bewaakt. Er zullen medewerkers aanwezig zijn op de tijdstippen dat de treinen rijden (dus ongeveer van 5 uur 30 tot 00 uur 30). Kaartverkoop gebeurt overal steeds minder via servicemedewerkers, dus GVB- en NS verkooppunten zijn niet aan de orde. Daarnaast biedt dit plan ook de kans om meer winkels in het station en de omgeving te realiseren. Ook daardoor zullen er meer mensen in de omgeving zijn, en zal het onveilige gevoel verminderen.

28 maart 2020 | 18:16

trolly

@Egbert Six: Voor zover ik kan zien zit dit project een dergelijke uitbreiding (waarvoor overigens geen concrete plannen zijn) in ieder geval niet in de weg.

27 maart 2020 | 16:07

Egbert Six

Bij de bouw van station Lelylaan is er rekening gehouden met een uitbreiding naar 4 sporen (aan de westzijde?). Behalve als ruimtelijke reservering zijn hiervoor zelfs een aantal extra heipalen geslagen. Houdt deze make-over ook rekening met een uitbreiding naar 4 sporen?

3 april 2020 | 12:08

Hilde Postma

Dag Egbert,
Natuurlijk is er rekening gehouden met de potentiële uitbreiding naar 4 sporen. Daarom komen er op deze plek geen gebouwen. Het is overigens nog niet duidelijk wanneer deze uitbreiding plaatsvindt,

Groet Hilde

25 maart 2020 | 23:27

BAKEMONO

Betere capaciteit(en) voor West! goeie keuze. Heel erg nodig ook. Helaas nogsteeds géén sprake van de OW Lijn! Zou toch nog een stukje vrijhouden voor de kruising van de toekomstige lijn! Misschien ook Lijn 11 doortrekken in de spits?

25 maart 2020 | 20:55

Karel de Jong

@Gerard Hier zit een kaartje bij: https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/936510/verslag_lelylaan_def.pdf

Ik weet niet of er betere plattegronden beschikbaar zijn.

@Vervoerregio kunnen jullie voortaan misschien standaard een linkje naar meer informatie onderaan de artikelen zetten? We vragen het elke keer want we zijn daar altijd nieuwsgierig naar 🙂 Alvast bedankt.

25 maart 2020 | 21:01

Hilde Postma

Ha Karel en Gerard

okay, hierbij een link:
https://www.amsterdam.nl/projecten/cornelis-lelylaan/

groet Hilde

25 maart 2020 | 17:35

Gerard

Een plattegrond van hoe het uit gaat zien zou wel veel duidelijkheid kunnen scheppen.