Afbeelding
woensdag 8 april 2020

Tijdelijke pont tussen Zeeburgereiland en Oostelijk Havengebied

Hilde Postma

Er komt – als alles volgens planning verloopt – een tijdelijke pont tussen Zeeburgereiland en het Oostelijk Havengebied, om fietsers een snellere route te bieden tussen de twee gebieden. De pont zal tussen 2021 en 2028 gaan varen. In dat laatste jaar zal naar verwachting een nieuwe vaste fietsbrug of -tunnel gebouwd zijn of is de huidige fietsverbinding via de Amsterdamsebrug opgewaardeerd. Titus Reijntjes, projectbegeleider van de Vervoerregio: ´We zijn nu aan het onderzoeken wat aan beide kanten de beste aanlandingsplekken voor de nieuwe tijdelijke pont zijn.´

Titus, waarom moet de pont er komen?

Fietsers die vanuit het centrum komen (via de Piet Heinkade en de Oostelijke Handelskade) die naar Zeeburgereiland willen, moeten nu een grote lus maken. Via de Indische Buurt en het Flevopark moeten zij naar de Amsterdamse Brug fietsen. Met een pont die vertrekt vanuit het Oostelijk Havengebied kunnen zij sneller een doorsteek maken. De bereikbaarheid van  Zeeburgereiland vanuit het centrum zal dus sterk verbeteren.

Mogelijke aanlegplek in het Oostelijk Havengebied op het Azartplein (KNSM-eiland) waar ook de pont naar de Zamenhofstraat aanlandt.

Foto: Hilde Postma

Is de pont ook handig met het oog op de verhuizing van Cartesius 2 vanuit het centrum naar het Geertje Wielemaplein op Zeeburgereiland na deze zomer?

Jazeker, veel scholieren zullen vanuit het centrum op en neer naar Zeeburgereiland fietsen vanaf deze zomer. Wethouder Verkeer en Vervoer Sharon Dijksma heeft daarom een toezegging gedaan zich in te zetten voor de tijdelijke pontverbinding. Ook wordt de Sluisbuurt de thuisbasis van de Hogeschool InHolland, waar 10.000 studenten onderwijs volgen. Binnenkort wordt daar ook de eerste paal voor huizenblokken geslagen: die Noordwesthoek van het Zeeburgereiland gaat goed ontwikkeld worden. Over een paar jaar wonen meer dan 10.000 Amsterdammers op Zeeburgereiland. De pont is dus geen overbodige luxe.

Ook de kop van Borneo-eiland zou een geschikte aanlandplek kunnen zijn.

Foto: Hilde Postma

In welke fase zijn de plannen?

Er wordt nu onderzocht wat de beste aanlandingsplekken zijn voor de pont, zowel aan de oostkant als aan de westkant. Bij Zeeburgereiland zijn er twee potentiële aanlandingsplekken. Eén is midden in de Sluisbuurt, de andere zit meer aan de zuidkant, richting de Baaibuurt, ter hoogte van de Piet Heintunnel. In het Oostelijke Havengebied zijn er zes potentiële aanlandingsplekken: 2 op KNSM-eiland, 2 op Sporenburg, 1 op Cruquius, en 1 op Borneo-eiland.

Hoe wordt de afweging gemaakt?

Dat gebeurt aan de hand van een multicriteria-analyse. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de fietsroutes, de vaarroutes, de veiligheid van iedere optie en de kosten. De vaarroute is daarbij echt van belang, omdat het Amsterdam-Rijnkanaal een hele drukke vaarroute is. Van iedere route wordt een overzicht gemaakt van de voor- en nadelen. In het najaar wordt de voorkeursvariant aan het college van B&W van Amsterdam voorgelegd, en ook aan het Dagelijks Bestuur van de Vervoerregio. Dan zal een definitieve keuze volgen, samen met het kredietbesluit om het project te kunnen uitvoeren.

Mogelijke aanlegplekken in het Oostelijk Havengebied (links) en Zeeburgereiland (rechts).

Foto: Hilde Postma

Waarom vaart de pont alleen tussen 2021 en 2028?

De pont kan niet eerder gaan varen dan 2021, want we moeten echt eerst uitgebreid onderzoek doen naar de nautische veiligheid in samenwerking met RWS en het Havenbedrijf. Daarnaast moet de pont zorgvuldig worden ingepast in het bestaande stedelijke gebied, en moeten we ook in gesprek met de bewoners. Ook moeten we een pont vrijmaken, want er zal waarschijnlijk gebruik gemaakt gaan worden van een pont die nu vaart op het IJ. Er is een tekort aan ponten in Amsterdam, dus we moeten creatief zijn.

Verder is het idee is dat er een nieuwe brug of tunnel gaat worden aangelegd tussen Zeeburgereiland en het Oostelijk Havengebied. Er is overigens ook de mogelijkheid dat ervoor gekozen wordt de bestaande fietsroute via de Amsterdamse brug toch op te waarderen. Een nieuwe of verbeterde verbinding zal naar verwachting in 2028 gereed zijn voor gebruik.

De pont die op de route zal gaan varen, zal niet nieuw worden besteld. Er wordt een pont vrij gemaakt die nu al vaart op het IJ.

Foto: Hilde Postma

Sommige mensen vragen zich af waarom er geen pont vanaf andere delen van IJburg vaart?

Een pont over een groot traject laten varen is niet praktisch: een pont vaart een stuk langzamer dan bijvoorbeeld een tram kan rijden. Er gebeurt veel om de bereikbaarheid met IJburg te verbeteren; het gekoppeld laten rijden van lijn 26 is één van de maatregelen. Dat gaat nu ook gebeuren. En voor het hele gebied is al een Mobiliteitsplan opgesteld. Dat is nodig, want er komen nog enorm veel woningen bij op IJburg, onder meer door de aanleg van Centrumeiland, Strandeiland en Buiteneiland.

Wat is het aandeel van de Vervoerregio Amsterdam bij deze tijdelijke pont?

De Vervoerregio Amsterdam heeft als doel de regionale bereikbaarheid te verbeteren. Vervoer over het water valt daar op zich niet onder; daar gaat een aparte tak van de gemeente Amsterdam over. Aan de exploitatie zelf mogen en kunnen we niet bijdragen, maar wel aan een aantal onderdelen: het aanleggen van de aanlegsteigers en de fietsroutes bijvoorbeeld. Daarvoor stellen we een bepaald percentage van het totaalbedrag beschikbaar.

Tot slot: hoe vaak gaat de pont varen?

Uitgangspunt is drie keer per uur: om de 20 minuten dus, vanaf beide kanten. De exacte vaartijden moeten nog worden bepaald.

Heeft u vragen? Stel ze hier.

28 oktober 2020 | 16:28

Stedeling

Djeee wat een stelletje zure Nimby’s hier zeg. Zal ik jullie helpen er aan te herinneren dat het hier een stad betreft … en al die dooddoeners van vervuilende pontjes???? buren die samenkomen en recreëren tuurlijk … had ik al gezegd dat dit een stad betreft???? Gun anderen ook wat!

28 oktober 2020 | 09:57

Heleen

De infrastructuur van Sporenburg is niet berekend op grote stromen fietsers. Er is geen vrijliggend fietspad en de verschillende kruispunten, een basisschool en talloze carports zullen zorgen voor gevaarlijke situaties. De straten zijn er smal, want geënt op de Jordaan. Voor een pont moet het plein op de Kop van Sporenburg worden opgeofferd. Één van de weinige ontmoetingsplekken op het – expres – dichtbebouwde schiereiland waar bewoners nog kunnen recreëren en genieten van het uitzicht en het water. Het plein is van essentieel belang voor de sociale cohesie in de wijk. Graag herinner ik aan het uitgangspunt ‘blauw is het groen’ van het Oostelijk Havengebied. Dat uitgangspunt wordt danig geweld aan gedaan als er geen alternatief wordt aangedragen voor een pontaanlandingsplaats. Dat er beloftes zijn gedaan aan sluisbuurters had iets beter doordacht moeten worden. Als die tijdelijke pont er zo nodig moet komen, want geen tijdwinst t.o.v. de Amsterdamse brug hebben we onlangs van de Gemeente vernomen, gebruik dan in godsnaam de reeds bestaande steiger op het Azartplein. Wellicht duurder qua reistijd voor GVB maar goedkoper op alle andere fronten, want weinig tot geen andere aanpassingen nodig. Ideaal voor een tijdelijke pont. Als de reiziger de pont boven de Amsterdamse brug verkiest, zal dat dus vanwege het comfort zijn en niet vanwege tijdwinst.

11 september 2020 | 19:23

Amie

We willen een gezonde stad, met mensen die bewegen, recreëren om te ontspannen en kinderen die ruimte hebben om te spelen. Gebruik makend van het kleine beetje groen dat er is (op de eilanden is er al heel weinig). En nu is het plan recreatieruimte/groen/speelplek op te offeren om mensen op een vervuilende pont te laten stilstaan, terwijl ze met 5 a 10 minuten extra fietsen (beweging) ook op de plek kunnen komen waar ze naartoe willen. Nauwelijks tijdswinst, die ten koste gaat van ontspanning, gezondheid, spelen en milieu. Wat voor stad willen we nou eigenlijk zijn?

16 juni 2020 | 20:45

anoniem

Hahahaha! Waarom staat er een foto van de kop van de Borneokade als de route op de Stuurmankade gepland staat?

24 mei 2020 | 14:28

Martin Muller

Ben het grotendeels eens met de analyse van Bert Herben. Ik denk dat Cruquiuseiland momenteel de beste optie is. De andere eilanden in het Oostelijk havengebied zijn in zeer hoge dichtheid bebouwd met weinig ruimte voor verkeersstromen. Dat was ook niet nodig, want er komt alleen bestemmingsverkeer. Er zitten nu al een aantal zeer moeilijk op te lossen onveilige verkeersknelpunten. Azartplein zou in kosten kunnen schelen, omdat daar al een pont aanmeert. Daarnaast kan men via de Sumatrakade naar de binnenstad. Dat scheelt verkeer bij het knelpunt bij het kruispunt winkelcentrum Brazilië. De reistijd is wel langer naar Azartplein, maar reistijd is altijd langer dan de huidige situatie. Fietsen via de Amsterdamse brug is zo’n 5 min extra reistijd tov een pont (als er geen wachttijd is). Daarnaast zal veel fietsvervoer vanaf IJburg, Zeeburgereiland en Sluisbuurt steeds vaker met Ebike gaan. Overigens heeft Sporenburg geen vrijliggend fietspad. De brede strook langs de woningen Ertskade en J.F. Van Hengelstraat heeft als bestemming voetpad en speelstrook voor kinderen. Maar verder dus wel dezelfde conclusie dat Cruquiuseiland het meest voor de hand ligt met een korte vaarroute, nog in te richten straten en minste impact op huidige omgeving.

30 april 2020 | 20:48

Bert Herben

Aanlanden op de kop van het Borneo Eiland (bolletje 5 op de kaart) lijkt me heel ongeschikt. Een fietsinfrastructuur is op dit eiland eigenlijk niet aanwezig en zou ook moeilijk in passen zijn. Fiets, auto en voetgangers en (gedeeltelijk bus 48) delen de schaarse ruimte in de volledig op wonen ingerichte buurt. Een directe route zou dan leiden langs de noordzijde van het eiland: een te smalle kade met alleen woningen direct aan de stoep en eenrichtingsverkeer voor auto’s. Alternatief: wat meer binnendoor, maar dan wordt het bochtig en de woonstraten zijn hier ook niet op berekend. 10-minuten-frequentie toch wel mogelijk met één pont, denk ik.

Kop Sporenburg (bolletje 4 op de kaart): vergelijkbaar bezwaar, al is er hier gedeeltelijk wel een vrijliggend fietspad door de buurt, maar het laatste stukje tot de Kop is smal. 10-minuten-frequentie toch wel mogelijk met één pont, denk ik. Aanlanden aan de noordzijde midden op het eiland (bolletje 3 op de kaart) zou dit laatste probleem oplossen, maar dan zal het met één pont wel een 15-minuten-frequentie moeten worden, denk ik; er is dan een vlotte aansluiting op de vrijliggende fietspaden via Oostelijke Handelskade richting centrum en, wat minder fietsvriendelijk, via Czaar Peterstraat naar de zuidzijde van het centrum.

Kop KNSM Eiland (bolletje 2 op de kaart) is ook niet erg geschikt, al is de KNSM-laan wel breed genoeg aparte fietspaden, maar ook hier zit het probleem in het laatste stukje, waar over een smalle route (eenrichtingsverkeer) om het grote ronde woonblok Venetiëhof moeten worden gekoerst. 10-minuten-frequentie toch wel mogelijk met één pont, denk ik. Op het Azartplein dan aansluiting op de niet zo prettig fietsbare Sumatrakade over het Java Eiland richting centrum.

Azartplein (bolletje 1 op de kaart). Onhandig gezien de grote vaarafstand. Met één pont zal hier slechts een 20-minuten-frequentie mogelijk zijn, net als op het Oostveer, maar dat is te beperkt voor de te verwachten fietsersstroom, en zo wordt het niet aantrekkelijk. Op Azartplein aansluiting op de niet zo prettig fietsbare Sumatrakade over het Java Eiland richting centrum.

Kop Cruquiuseiland (bolletje 6 op de kaart). Dit lijkt me de beste oplossing, zeker als op het Zeeburgereiland gekozen wordt voor het zuidelijke aanlandingspunt (bolletje 8 op de kaart). 10-minuten-frequentie zeker toch mogelijk met één pont, wellicht zelfs 8-minuten-frequentie. Het Cruquiuseiland is nog in ontwikkeling. Doorgaande route over de Cruquisweg heeft al gedeeltelijk fietspaden, gedeeltelijk geheel vrij. Via Cruquiuskade, met vrijliggende fietspaden, en Oostenburger- en Wittenburger- en Kattenburgergracht, beide sinds kort autoluw en fietsvriendelijk ingericht, en de ook al vernieuwde en fietsvriendelijke Prins Hendrikkade naar het centrum. Bij Czaar Peterstraat linksaf en op fietspaden richting zuidzijde centrum.

Heeft u hier iets aan?

11 april 2020 | 15:11

SCNC

Tja, ooit had men het plan om een plan om een metrolijn aan te leggen voor de eilanden, maar ja, het zal de politiek niet zijn geweest om toen te zeggen dat dat te duur was, dus kwam tramlijn 26.

En daarmee is de mogelijkheid om een wel goede verbinding naar de eilanden te maken zo goed als definitief voorbij. (Metrolijn richting ijburg is zelfde tracé als tram 26)

Dus ‘anoniem’ ik hoop dat je niet van plan was om op de eilanden te gaan wonen.

11 april 2020 | 12:06

anoniem

Ik begin het steeds zorgwekkender te vinden wat ik lees over Zeeburgereiland.

De Sluisbuurt heeft straks één tramhalte waar de hele wijk gebruik van moet maken. Zoals het er naar uit ziet aangevuld door hooguit twee bushaltes die ze moeten delen met de naastgelegen Sportheldenbuurt.

Bewoners van Zeeburgereiland zitten t/m 2028 opgescheept met een tijdelijke pontverbinding, waarvan ik me sterk afvraag of het de moeite waard is ten opzichte van omfietsen. Helemaal als ie maar één per twintig minuten gaat.

Dan zeggen jullie nog even tussen neus en lippen door dat de mogelijkheid bestaat dat die extra fietsverbinding er helemaal niet komt. Wow.

Alle lapmiddelen ten spijt zit tram 26 tegen 2028 weer tegen z’n limieten aan. Zonder duidelijke oplossing. Over een extra tramverbinding vanaf Flevopark blijft het stil omdat er volgens mij sterk geflirt wordt met het idee om het maar bij een extra buslijntje naar Station Zuid of zo te houden.

Ondertussen wordt autobezit aan alle kanten moeilijk gemaakt want Amsterdam autoluw 2.0.

Lang verhaal kort: bewoners mogen amper gebruik maken van de auto. Fietsen is alles behalve optimaal en voor de ov-voorzieningen geldt eigenlijk precies hetzelfde. Het klinkt vrij marginaal allemaal. Hoe worden mensen geacht zich wel te verplaatsen?

9 april 2020 | 18:01

Jan.Meeuwenberg

Is er nog een kans voor een tunnel begrijp ik? in dit artikel wordt er gesproken over een vaste fietsbrug of tunnel. Een tunnel lijkt mij een goede keus, minder onderhoud bijvoorbeeld.